ISSN (Print) - 0012-9976 | ISSN (Online) - 2349-8846

సమ్మిళిత హిందుత్వం సర్వ శ్రేయోదాయకమా?

.

The translations of EPW Editorials have been made possible by a generous grant from the H T Parekh Foundation, Mumbai. The translations of English-language Editorials into other languages spoken in India is an attempt to engage with a wider, more diverse audience. In case of any discrepancy in the translation, the English-language original will prevail.

 

ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న తరుణంలో వివిధ రాజకీయ శక్తులు గెలవడానికి అవసరమైన విధానాలను అనుసరించే ప్రయత్నం చేస్తున్నాయి. ఈ ప్రయత్నాలన్నీ సర్వ శ్రేయోదాయకం అనడంలో వైరుధ్యమే కనిపిస్తోంది. ప్రతిపక్షంలో ఉన్న పార్టీలు ఏకం కావడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి. తాము ప్రజాస్వామ్యం, సెక్యులరిజం, భయం నుంచి స్వేచ్ఛ కోసం కట్టుబడి ఉన్నామని ఈ పార్టీలు చెప్పుకుంటున్నాయి. మరో వేపున రాష్ట్రీయ స్వయం సేవక్ సంఘ్ (ఆర్.ఎస్.ఎస్.) అధిపతి, బీజేపీ హిందుత్వమే సర్వ శ్రయోదాయకం అని జనాన్ని నమ్మించడానికి పాకులాడుతున్నాయి. సంఘ్ పరివార్ అధినేత "సమ్మిళితత్వం" గురించి మాట్లాడడం వెనక ఆత్మవిశ్వాసం ఉంటే ఉండొచ్చు కాని సమానత్వం అన్న నిబద్ధత మాత్రం గోచరించడం లేదు.

సంఘ్ పరివార్ అధినేత వరసగా అనేక సమావేశాలలో మాట్లాడుతూ నరేద్ర మోదీ, అమిత్ షా నినాదమైన "కాంగ్రెస్ ముక్త్ భారత్" గురించి మాట్లాడకపోవడం అందరినీ ఆకర్షించే ప్రయత్నంలో భాగమే. అంటే ఆయన నూతన వైఖరి అనుసరిస్తున్నారన్న మాట. ప్రస్తుత ప్రభుత్వ విధానాలపై సర్వత్రా నిరసన వ్యక్తమవుతోంది కాబట్టి ఆయన అందరినీ కలుపుకుని పోవడం గురించి మాట్లాడుతున్నట్టు ఉంది. రాజకీయ అధికారంపై తమ పట్టు నిలబెట్టుకోవడానికే ఆయన హిందుత్వకు విస్తృతార్థం కల్పించే పనిలో ఉన్నారు. ఆర్.ఎస్.ఎస్.కు రాజకీయ అధికారంపై ఆట్టే ఆసక్తి లేదు అని చెప్పడం తమను తాము సమర్థించుకోవడానికే. తమ హిందుత్వ ఎజెండాను ముందుకు తోయడానికే. ఎన్నికల పరిభాషలో చెప్పాలి అంటే ఆర్.ఎస్.ఎస్. మధ్యే మార్గం అనుసరిస్తుంది అని నమ్మించడమే.

హిందుత్వం సర్వ శ్రేయోదాయకం అయింది అన్న వాదనలోని ఆంతర్యాన్ని తరచి చూడవలసిన అగత్యం ఉంది. హిందుత్వం అందరినీ కలుపుకుని పోవడం అన్నది ఒట్టి మాటే. అనాలోచితమైన వాదనే. ఎందుకంటే ఆధిపత్యం చెలాయించే వ్యవస్థల్లో సామాజిక ఆర్థిక, సాంస్కృతిక వైరుధ్యాలు కొనసాగినంత కాలం ఈ వాదనలు పస లేనివే. ఈ వైరుధ్యాలను ఏ మాత్రం ప్రస్తావించకుండా హిందుత్వను అందరూ ఆమోదించాలని ఆర్.ఎస్.ఎస్. అధినేత వాదిస్తున్నారు. ఆయన "సమ్మిళిత హిందుత్వ" అంటున్నారు. కాని అసమానతలను, అన్యాయాన్ని, అనాదరణను, కొన్ని వర్గాల వారికి స్వేచ్ఛ లేకపోవడం గురించి మాట్లాడకుండా "సమ్మిళిత హిందుత్వ" అన్నంత మాత్రాన ప్రయోజనం ఏమీ ఉండదు. హిందుత్వ ఉదారవాద స్ఫూర్తినే నిరాకరిస్తుంది. ఆర్.ఎస్.ఎస్. ఆత్మ పరిశీలనకు సిద్ధపడదు. కుల వివక్ష, లింగ వివక్ష, మతపరమైన హింసా కాండలో తన పాత్రను ఆర్.ఎస్.ఎస్. అంగీకరించదు. కులాంతర వివాహాలను తాము ప్రోత్సహిస్తాం అని చెప్పడానికి ముందు పితృస్వామిక అసహన ధోరణి, కులాంతర వివాహాలపట్ల వ్యతిరేకత విషయంలో తమ వైఖరేమిటో బేరీజు వేసుకోదు. ఆర్.ఎస్.ఎస్. అధినేత బహిష్కృత భారత్ గురించి ఆలోచించాలి. ఆ తర్వాతే "అపురూపమైన భారత్" గురించి మాట్లాడాలి. జ్యోతీ రావు ఫూలే, డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ బహిష్కృత భారత్ గురించి కాకుండా పురస్కృత భారత్ గురించి మాట్లాడిన విషయాన్ని గుర్తుకు తెచ్చుకోవాలి. సమ్మిళిత హిందుత్వం గురించి మాట్లాడే వారికి అన్నింటికన్నా ఎక్కువగా ఉండవలసింది ఆత్మ పరిశీలన. అప్పుడే ఆత్మ విశ్వాసానికి విలువ ఉంటుంది. దీనికి నైతిక బలం అవసరం.

ప్రతిపక్షం కూడా ఆత్మ పరిశీలనను పట్టించుకోవడం నైతికంగానే కాక సామాజికంగా కూడా అవసరం. భారత ప్రజాస్వామ్యం సురక్షితంగా, గౌరవప్రదంగా మనగలగడానికి ప్రత్యామ్నాయ విధానాలను ప్రతిపాదించాలి. దీనికి సమైక్య కృషి అవసరం.

ప్రతిపక్షాల మధ్య ఐక్యత కేవలం కాంక్ష కాకూడదు. అది నినాదప్రాయమైంది కాకూడదు. నిజానికి అది పెద్ద సవాలు. ప్రత్యామ్నాయ విధానాలను ప్రతిపాదించి ప్రస్తుతం ప్రజల్లో గూడు కట్టుకున్న అసంతృప్తిని వ్యక్తం చేసే అవకాశం ప్రతిపక్షం కల్పించాలి. ప్రతిపక్షాలు చూపే ప్రత్యామ్నాయం విస్తృత ప్రజానీకం జీవనోపాధిని దృష్టిలో ఉంచుకుని సామాజిక ఐక్యతకు, సుస్థిరతకు పూచీ పడగలగాలి. ఇలాంటి విధానాలు, కార్యక్రమం ప్రతిపక్షాలకు లేకపోతే ప్రతిపక్షాల మీద ఉన్న నిరసన భావం, చులకన భావం మరింత బలంగా వ్యక్తం అవుతుంది. ప్రతిపక్షాల మీద నిరాశ అంతిమంగా బీజేపీ అధికారంలో ఉండడానికే ఉపకరిస్తుంది.

ప్రజాస్వామ్య సంప్రదాయాలను ప్రస్తుత ప్రభుత్వం తుంగలో తొక్కుతోందన్న విమర్శలకే పరిమితమై ఆ ప్రభుత్వం ఫాసిస్టు పోకడలు పోతోంది అని నినాదాలు చేసినంత మాత్రాన ప్రయోజనం శూన్యం. దానివల్ల ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షణా కుదరదు. అలా జరగకుండా ఉండాలంటే కచ్చితమైన ఎజెండా ఉండాలి. ప్రజానీకాన్ని నిరాశ నుంచి బయట పడేయడానికి వారికి రాజకీయాలు తెలియజెప్పాలి. తమ భవిష్యత్తును నిర్దేశించుకోవడంలో ప్రజలు క్రియాశీల పాత్ర నిర్వహించడానికి వీలు కల్పించాలి. జీవనోపాధి, జీవన నాణ్యత, గౌరవప్రదమైన మానవ సమాజం ఏర్పాటు మొదలైన అంశాలే ప్రజల భవిష్యత్తుకు ఉపకరిస్తాయి. దళిత ఆదివాసీ సంస్థలు, మహిళా సంఘాలు, వామపక్ష పార్టీలు చెదురుమదురుగా జన సమీకరణ చేస్తున్న మాట నిజమే కావచ్చు. కాని అందులో పరిస్థితిని సమూలంగా మార్చే ఎజెండా కనిపించడం లేదు. ప్రధాన ప్రతిపక్షాల కార్యకలాపాల్లో ఇది ద్యోతకం కావడం లేదు. ఈ లక్షణం లేకపోతే ప్రతిపక్షాల మధ్య ఐక్యత కుదిరే పని కాదు.

Back to Top